Thổ Châu

Thổ Châu là xã đảo thuộc huyện Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang). Nơi đây được coi là điểm xa nhất ở cực Tây Nam của Tổ quốc. Những năm gần đây, đời sống trên đảo có nhiều thay đổi đáng mừng, trường học, trạm xá, đường giao thông đi lại… đã có. Nhưng nhìn về đất liền, hay gần hơn là nhìn về Phú Quốc, thì Thổ Châu vẫn còn tụt hậu một khoảng khá xa.

 

Thổ Châu ngày ấy

Đến Thổ Châu những ngày giáp xuân Canh Dần 2010 cùng với đoàn cán bộ chúc Tết của tỉnh Kiên Giang, tôi nhận thấy cuộc sống nơi đây vẫn khá bình lặng. Đa số người dân tỏ ra thờ ơ trước hơi thở gấp gáp của mùa xuân, cuộc sống trên đảo chỉ xôn xao chút ít với sự có mặt của đoàn cán bộ lãnh đạo từ đất liền ra thăm.

Góp nhặt trong những câu chuyện dọc đường đi chúc Tết, chúng tôi đã được đồng chí Bùi Ngọc Sương – Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang nhắc lại một sự kiện lịch sử bi thương ở đảo Thổ Châu, xảy ra ngay khi đất nước ta vừa hoà bình, độc lập. Trong khi bộ đội địa phương huyện Phú Quốc đang bận rộn tiếp quản các cơ sở của địch để lại sau 30/4/1975, thì ngày 1/5/1975, quân Khmer đỏ tấn công chiếm đảo, đưa về Campuhica tàn sát nhiều dân thường trên đảo, chỉ vài gia đình trong số đó may mắn thoát chết. Sau đó không lâu, bộ đội của ta đã đánh chiếm lại toàn bộ đảo. Đến năm 1977, Khmer đỏ lại một lần nữa tràn qua, lần này bị ta tiêu diệt hoàn toàn. Hơn 34 năm đã trôi qua, nhưng với những người dân trên đảo, dù không trải qua sự kiện kinh hoàng đó, cũng không thể nào quên. Có lẽ sắp tới, tỉnh Kiên Giang sẽ xem xét xây dựng tại đây một tấm bia tưởng niệm các nạn nhân của bọn xâm lược Khmer đỏ.

Thời Pháp thuộc, đảo Thổ Châu có tên trên bản đồ là Poulo Pangjang. Tháng 5/1973, chế độ nguỵ quyền Sài Gòn lập xã Thổ Châu thuộc quận Kiên Thành, năm 1974 lại tiếp tục nhập vào quận Phú Quốc. Sau năm 1977, trên đảo chỉ có các đơn vị hải quân và bộ đội biên phòng, cán bộ khí tượng thuỷ văn, chưa có dân cư. Năm 1995, tỉnh Kiên Giang đưa 20 gia đình di dân ra đảo, hỗ trợ lương thực trong 6 tháng đầu tiên, hỗ trợ chi phí cất nhà ở tạm… Trong đó có gia đình ông Lê Bá Trắc (tức Tư Lùn) là cán bộ hưu trí tình nguyện ra khai phá “đảo hoang”. Sau này ông Tư Lùn được dân tín nhiệm bầu làm Bí thư Đảng uỷ khi thành lập Đảng bộ xã. Ông Tư Lùn đã mất năm 2009, hiện cháu rể ông là Nguyễn Trường Vũ đang nối tiếp truyền thống gia đình làm Bí thư.

Và bây giờ

Đảo Thổ Châu cách huyện Phú Quốc 105km, cách TP. Rạch Giá hơn 220km. Từ Rạch Giá đi Phú Quốc chỉ mất hơn 2 giờ tàu cao tốc, nhưng để đến Thổ Châu phải mất khoảng 8 giờ ngồi tàu sắt chở người kiêm chở hàng hoá. Bình thường khoảng 5 ngày tàu chạy 1 chuyến. Nhưng cuối năm, tàu thường phải nghỉ bảo dưỡng khoảng 3 tháng. Lúc này muốn vào đất liền phải đi nhờ tàu đánh cá lênh đênh vài ngày trên biển. Vì vậy mà nghe nói đi Thổ Châu, ngay cả một số cán bộ ở huyện Phú Quốc cũng tỏ ra ngao ngán. Bởi lẽ đi đã khó, về càng khó hơn. Gặp lúc biển động thì chỉ còn cách chấp nhận kẹt lại dài ngày trên đảo.

 

 
Một góc chợ Thổ Châu

Hiện nay đảo có 474 hộ dân với 1.705 nhân khẩu, trong đó phần lớn là chiến sĩ hải quân, biên phòng lập gia đình và sống lâu dài ở đảo, còn lại là dân nhập cư từ đất liền ra. Dân cư đa số tập trung sống tại Bãi Ngự, từ tháng 4 – 9 hàng năm thì chuyển qua Bãi Dong để buôn bán. Xã có 1 ấp với 7 tổ tự quản, kinh tế chủ yếu là dịch vụ bám vào những chuyến tàu đánh bắt cá, sản xuất tiểu thủ công nhỏ lẻ, trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt hải sản ven bờ. “Gia đình ra đảo đã 7 năm nay, ba mẹ ở nhà làm lặt vặt, em chạy đò chở ngư phủ từ tàu vô bờ, từ bờ ra tàu mỗi ngày kiếm được khoảng 50 – 70 ngàn đồng” – Nguyễn Văn Nhựt – một thanh niên đen nhẻm tôi bắt gặp trên cầu tàu cho biết như vậy.

Chị Trương Thị Mỹ Ngọc – người Rạch Giá ra đảo bán rau tươi cho biết: “Ở đây cái gì cũng đắt đỏ, nhất là rau tươi. Đất thì có, nhưng ít ai trồng vì thiếu nước vào mùa khô. Rau chở từ Phú Quốc ra đây mỗi tuần một chuyến, cũng thất thường lắm. Chỉ vào trái dưa leo chị Ngọc nói vui: “Thấy nhăn nheo vậy chứ 2.500đ đó cậu”.

Đồng chí Trần Thanh Minh – Trạm trưởng trạm kiểm soát Bãi Ngự thuộc đồn biên phòng 770 cho biết thêm: “Dân ở đây sống nhờ vào những chuyến tàu tạm trú. Tháng 11 – tháng 3 là lúc tàu ra vô nhiều, nên thu nhập, đời sống cũng khá và nhộn nhịp hơn. Bình thường thì buồn lắm. Tàu đánh cá trúng thì dân đảo cũng trúng mùa dịch vụ, tàu đánh cá mà thất bát thì dân đảo cũng hẻo luôn”.

 
Chiếc máy này là nguồn điện cho cả đảo Thổ Châu.

Trên đảo có một trường dạy cấp 1 và 2, muốn học trung học thì phải vào Phú Quốc. Đảo còn có một trường mẫu giáo mới xây dựng lắp cửa kính, khung nhôm, nhưng bên trong lại trống tuềnh toàng. Hôm ra đảo, ông Từ Ngọc Ẩn – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Composite Kiên Giang (KGC) thấy trẻ em ở trường mẫu giáo thiếu thốn quá đã hứa sẽ tài trợ toàn bộ kinh phí mua đồ chơi, đồ dùng học tập cho các em. Mừng là Thổ Châu có trạm y tế và có 1 bác sĩ tăng cường ra đây. Đảo có một máy phát điện chạy dầu diesel, mỗi ngày cấp điện cho cả đảo từ 7g30′ sáng đến 14g chiều, tối từ 17g30′ đến 23g. Hôm đoàn ra đảo, trạm phát điện đặc cách chạy sáng đêm nên gần như toàn đảo không ngủ vì vui quá. Giá tiền cho mỗi kilowatt điện tiêu thụ là 7.000đ, toàn bộ máy phát đặt trong Bộ Chỉ huy Cụm hải quân Thổ Châu để nhờ các anh bộ đội quản lý cho an toàn.

Ô nhiễm môi trường

Không chỉ có đảo Thổ Châu, mà nhiều đảo khác cũng đang trong tình trạng dân cư xả rác bừa bãi. Đi vào trung tâm xã Thổ Châu tôi chứng kiến con mương cạn nước bốc mùi hôi thối nồng nặc. Thổ Châu có xe gom rác khá hiện đại, nhưng gom rồi thì cũng… chở ra đổ xuống biển. Ở xã An Sơn, Lại Sơn, Hòn Tre (huyện Kiên Hải) cũng tương tự như vậy. Người ta đổ rác xuống biển, rồi sóng biển lại tấp rác ngược trở vào. Ngày qua ngày rác phân huỷ, mục rữa tan trong nước, thấm sâu vào đất, người ta lại lấy nước ngầm từ dưới đất lên để sinh hoạt, ăn uống. Đây quả là một cái vòng ô nhiễm lẩn quẩn. “Hiện chưa thể tính đến chuyện xây dựng nhà máy xử lý rác thải ở các đảo nhỏ, nhưng tỉnh đã cho chủ trương và cấp kinh phí để các đảo lập dự án xây dựng bãi chôn lấp và đốt rác” – đồng chí Bùi Ngọc Sương – Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang nói.

Mong đảo xa sớm “gần” lại với đất liền

Ông Từ Ngọc Ẩn trầm ngâm: “Là một công ty tham gia làm du lịch khá mạnh, tôi cũng tính ra Thổ Châu để tìm cơ hội làm ăn, nhưng thấy còn nhiều việc phải cân nhắc lại. Chắc là chờ Phú Quốc phát triển đến một mức độ nào đó thì mới dám đầu tư mạnh ra đây”.

 

 
Cầu tàu lên Bãi Ngự

Quần đảo Thổ Chu có 8 đảo, lớn nhất là Thổ Châu với diện tích gần 1.400ha, các đảo lớn khác là: Hòn Mô, Hòn Cao, Hòn Từ, Hòn Nước, Hòn Keo Ngựa; đặc biệt có Hòn Nhạn được chọn làm điểm chuẩn A1 của đường cơ sở để xác định lãnh hải Việt Nam; ngoài ra còn có Hòn Cao Cát là hai đảo nhỏ cách Thổ Châu khoảng 15km. Ở Thổ Châu cũng có bãi biển cát trắng mịn quanh năm sóng vỗ rì rào có thể phát triển du lịch. Hòn Nhạn trước đây là nơi chim nhạn về đẻ trứng rất nhiều vào mùa xuân, nay con người lấy trứng nhiều quá nên nhạn về đã giảm đáng kể. Quần đảo Thổ Chu còn có rừng nguyên sinh chưa bị tàn phá, có rạn san hô đã xác định được 99 loài ven bờ biển nước xanh trong vắt. Đó là những tiềm năng chưa được đánh thức ở vùng đất này.

Trung ương Đoàn cũng đã lập dự án xây dựng đảo thanh niên tại Thổ Châu với số vốn hỗ trợ thanh niên ra đảo lập nghiệp hàng trăm tỉ đồng, trong đó có đầu tư nâng cấp hạ tầng trên đảo. Hy vọng trong tương lai không xa, Thổ Châu sẽ sớm phát triển tương xứng với tiềm năng vốn có. Còn hiện tại, nếu không ngại biển khơi cách trở xa xôi, các bạn trẻ yêu thích khám phá cũng có thể tổ chức đi du lịch ra Thổ Châu một chuyến để tận hưởng vẻ nguyên sơ nơi đây, và thưởng thức những món hải sản tươi sống ít nơi nào có được.

Chia tay đảo Thổ Châu, bà con trên đảo muốn đi nhờ tàu về đất liền tới mấy chục người, chỉ tiếc là tàu chưa kết thúc hành trình nên không thể chở bà con về sớm để sum họp đón Tết với gia đình. Nhìn theo những ánh mắt nuối tiếc dần lùi xa trên cầu tàu, ai đó trong đoàn thở dài: “Thấy vậy mà Thổ Châu vẫn còn xa lắm”./.

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s